Prokurator Piotr Woźniak przedstawia pięć kluczowych dowodów w sprawie Zbigniewa Ziobry

Sprawa Zbigniewa Ziobry pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych postępowań dotyczących byłych członków polskiego rządu. Śledztwo dotyczące nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości prowadzi Zespół Śledczy nr 2 Prokuratury Krajowej, którym kieruje prokurator Piotr Woźniak. Według prokuratury zgromadzony materiał dowodowy stał się podstawą do przedstawienia Ziobrze zarzutów dotyczących 26 czynów.

Należy jednak podkreślić, że zarzuty przedstawione przez prokuraturę nie oznaczają prawomocnego stwierdzenia winy. Ziobro nie zgadza się z oskarżeniami i przedstawia sprawę jako element politycznego sporu.

Śledztwo dotyczące Funduszu Sprawiedliwości

Fundusz Sprawiedliwości miał przede wszystkim służyć pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwami oraz wsparciu osób opuszczających zakłady karne. W ostatnich latach sposób rozdysponowania środków funduszu stał się jednak przedmiotem szerokiego zainteresowania prokuratury, Najwyższej Izby Kontroli oraz opinii publicznej.

Zespół Śledczy nr 2 został powołany w styczniu 2024 roku, a śledztwo rozpoczęło się w lutym tego samego roku. Prokuratura informowała, że postępowanie ma wiele wątków, a w jego ramach analizowano również inne sprawy związane z Funduszem Sprawiedliwości.

Materiał zgromadzony przez śledczych jest bardzo obszerny. Według Prokuratury Krajowej akta postępowania liczą tysiące tomów, a śledczy współpracują między innymi z ABW, NIK, KAS, GIIF, CBA i Policją.

1. Korespondencja i dokumentacja

Jednym z najważniejszych elementów materiału dowodowego mają być dokumenty oraz korespondencja związana z funkcjonowaniem Funduszu Sprawiedliwości.

Piotr Woźniak podczas posiedzenia sejmowej komisji wyjaśniał, że materiał dowodowy nie opiera się wyłącznie na zeznaniach świadków. Wskazywał również na korespondencję mailową, dokumentację, zapisy rozmów oraz inne dowody rzeczowe.

To właśnie dokumenty mają pozwalać śledczym odtworzyć sposób podejmowania decyzji dotyczących przyznawania dotacji i ustalić, kto miał wpływ na poszczególne decyzje.

2. Podejrzenia dotyczące ustawiania konkursów

Drugim istotnym elementem śledztwa są ustalenia dotyczące konkursów organizowanych w ramach Funduszu Sprawiedliwości.

Woźniak mówił przed komisją sejmową o podejrzeniach dotyczących przygotowywania konkursów pod konkretne podmioty. Według przedstawionej przez niego wersji śledczych urzędnicy mieli przygotowywać oferty podmiotów, które następnie miały wygrać konkursy i otrzymać finansowanie.

Prokuratura wskazywała również konkretny przykład dotacji w wysokości około 7,7 mln zł, która miała zostać przyznana Stowarzyszeniu Przyjaciół Zdrowia.

To właśnie tego rodzaju decyzje dotyczące pieniędzy publicznych są jednym z głównych punktów zainteresowania śledczych.

3. Decyzje dotyczące przyznawania dotacji

Kolejną kwestią analizowaną przez prokuraturę jest sposób podejmowania decyzji dotyczących konkretnych dotacji.

Według ustaleń przedstawianych przez śledczych część decyzji dotyczących finansowania miała być podejmowana w sposób, który — zdaniem prokuratury — wykraczał poza obowiązujące zasady lub kompetencje poszczególnych urzędników.

W przypadku Zbigniewa Ziobry znaczenie ma przede wszystkim pytanie o zakres jego odpowiedzialności jako ówczesnego ministra sprawiedliwości i dysponenta Funduszu Sprawiedliwości.

Prokuratura zarzuca mu między innymi niedopełnienie obowiązków i przekroczenie uprawnień. Według informacji przedstawionych przez Prokuraturę Krajową część zarzutów ma również dotyczyć skutków finansowych decyzji związanych z Funduszem.

4. Zeznania i wyjaśnienia uczestników postępowania

Czwartym elementem materiału dowodowego są zeznania świadków oraz wyjaśnienia osób podejrzanych w sprawie.

Woźniak zaznaczał, że śledczy korzystają także z materiałów pochodzących od osób, które wcześniej zostały prawomocnie skazane za przypisywane im czyny.

To może mieć duże znaczenie dla śledztwa, ponieważ pozwala prokuratorom porównywać relacje poszczególnych osób z dokumentami, korespondencją i innymi dowodami.

Jednocześnie każda taka relacja musi być oceniana w kontekście całego materiału dowodowego. Samo zeznanie jednej osoby nie oznacza automatycznie, że wszystkie przedstawione przez nią informacje są prawdziwe.

5. Skala finansowa sprawy

Piątym ważnym elementem jest skala finansowa zarzutów.

Prokuratura Krajowa poinformowała, że w odniesieniu do Ziobry zgromadzony materiał ma uzasadniać podejrzenie popełnienia 26 czynów związanych między innymi z przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem obowiązków. Według komunikatu prokuratury działania te miały być związane z nieprawidłowościami przy przyznawaniu i wydatkowaniu dotacji z Funduszu Sprawiedliwości, a ich skutkiem miało być przywłaszczenie mienia o wartości około 143 mln zł.

Ta kwota jest jednym z najbardziej znaczących elementów całej sprawy. Nie oznacza jednak, że sąd uznał Ziobrę za winnego takiego czynu. Jest to stanowisko i ustalenie przedstawiane przez prokuraturę w ramach prowadzonego postępowania.

Ziobro odpiera zarzuty

Zbigniew Ziobro konsekwentnie kwestionuje zarzuty i krytycznie odnosi się do działań obecnej prokuratury. Jego polityczne środowisko wielokrotnie określało postępowanie jako motywowane politycznie.

Podobne zarzuty pojawiały się również podczas posiedzeń parlamentarnych. Przedstawiciele PiS krytykowali zarówno sposób prowadzenia śledztwa, jak i argumentację prokuratury.

Spór ma więc nie tylko wymiar prawny, ale również polityczny.

Co dalej ze sprawą?

Postępowanie dotyczące Funduszu Sprawiedliwości nadal ma charakter wielowątkowy. Prokuratura podkreśla, że materiał dowodowy jest nadal analizowany, a kolejne czynności mają służyć zarówno weryfikacji już zgromadzonych informacji, jak i zdobyciu nowych dowodów.

W przypadku Ziobry kluczowe znaczenie będzie miało to, czy materiał zgromadzony przez śledczych ostatecznie wystarczy do przedstawienia sprawy przed sądem i czy prokuratura będzie w stanie udowodnić swoje twierdzenia ponad wszelką rozsądną wątpliwość.

Na tym etapie nie można więc mówić, że przedstawione dowody „udowadniają winę” Ziobry. Można natomiast powiedzieć, że prokuratura uważa zgromadzony materiał — obejmujący dokumenty, korespondencję, zapisy rozmów, zeznania oraz analizę decyzji dotyczących dotacji — za wystarczająco poważny, aby postawić byłemu ministrowi 26 zarzutów.

Ostateczna odpowiedź na pytanie o odpowiedzialność Zbigniewa Ziobry może należeć jednak do sądu. Do czasu prawomocnego wyroku obowiązuje zasada domniemania niewinności.